Kenijska CMA chce wdrożyć monitoring blockchainów przed startem nowych regulacji rynku krypto

Kenijski regulator rynku kapitałowego przygotowuje się do wdrożenia zaawansowanych narzędzi do nadzoru nad transakcjami w sieciach blockchain, wraz z uruchamianiem pierwszych kompleksowych regulacji dotyczących aktywów cyfrowych. Z dokumentów przetargowych, z którymi zapoznało się Capital FM Africa, wynika, że Capital Markets Authority (CMA) poszukuje platformy analitycznej zdolnej do monitorowania w czasie rzeczywistym oraz w trybie retrospektywnym sieci Bitcoin, Ethereum i co najmniej 20 innych blockchainów. System ma automatycznie generować alerty dotyczące portfeli wysokiego ryzyka, dużych transferów, narzędzi mieszających (coin mixers), adresów powiązanych z darknetem oraz podmiotów objętych sankcjami. Transakcje mają być weryfikowane pod kątem list sankcyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz amerykańskiego Office of Foreign Assets Control (OFAC). Oczekiwane funkcje wykraczają poza proste "flagowanie" zdarzeń. Platforma ma mapować relacje między portfelami, odtwarzać przebieg i chronologię transakcji, śledzić przepływy środków między łańcuchami oraz nadawać oceny ryzyka powiązane m.in. z praniem pieniędzy, ransomware, oszustwami i finansowaniem terroryzmu. CMA chce też identyfikować giełdy najczęściej używane przez Kenijczyków oraz wykrywać nielicencjonowane platformy offshore obsługujące lokalny rynek. To zestaw możliwości zbliżony do rozwiązań oferowanych przez firmy z obszaru blockchain intelligence, takie jak Chainalysis, TRM Labs czy Elliptic. Przetarg ogłoszono w momencie, gdy Kenia wdraża Virtual Assets Service Providers Act, ustawę podpisaną przez prezydenta Williama Ruto w październiku i obowiązującą od listopada. Nowe przepisy wprowadzają podział kompetencji nadzorczych: Central Bank of Kenya ma odpowiadać za płatności, stablecoiny i portfele powiernicze, a CMA ma regulować giełdy, brokerów, doradców inwestycyjnych oraz platformy tokenizacji. Działania te wpisują się w szerszą strategię dostosowania kraju do standardów AML Financial Action Task Force (FATF). Na razie żaden dostawca usług w zakresie aktywów wirtualnych nie uzyskał licencji w nowym reżimie. National Treasury opublikowało w marcu projekt rozporządzeń wykonawczych, a obecni operatorzy mają czas do listopada 2026 r., by spełnić nowe wymogi zgodności. Kenia pozostaje jednym z największych rynków krypto w Afryce. Dane Chainalysis wskazują, że między lipcem 2024 r. a czerwcem 2025 r. mieszkańcy kraju otrzymali w kryptowalutach około 19 mld USD, co dało Kenii czwarte miejsce na kontynencie. Szacunki branżowe mówią o ponad sześciu milionach użytkowników, przy czym znaczna część obrotu odbywa się nieformalnie w kanałach peer-to-peer. Regulatorzy podkreślają, że ten model aktywności zwiększa potrzebę wzmocnienia narzędzi nadzorczych. Zakup wpisuje się w trend globalny. W USA agencje federalne, w tym Immigration and Customs Enforcement, w ubiegłym roku rozpoczęły pozyskiwanie narzędzi do analizy śledczej blockchain od TRM Labs i Chainalysis; firmy te współpracują także z FBI, DEA i IRS. Brytyjski HMRC również zaangażował TRM Labs do wsparcia w śledzeniu podejrzanych transakcji. Przetarg w Kenii sygnalizuje, że lokalny nadzór chce dysponować porównywalnymi możliwościami, wzmacniając kontrolę nad szybko rosnącym ekosystemem aktywów cyfrowych.