แผนคลังสำรองบิตคอยน์เชิงยุทธศาสตร์ของสหรัฐฯ สะดุด ปมแย่งอำนาจกำกับดูแลระหว่างหน่วยงาน

แผนของรัฐบาลทรัมป์ในการจัดตั้ง “คลังสำรองบิตคอยน์เชิงยุทธศาสตร์ของสหรัฐฯ” (Strategic Bitcoin Reserve: SBR) ถูกระบุว่ากำลังติดหล่มจากความเห็นไม่ตรงกันภายในรัฐบาลกลาง เรื่องโครงสร้างทางกฎหมายของคลังสำรองและคำถามว่าใครควรเป็นหน่วยงานหลักที่กำกับดูแลสินทรัพย์บิตคอยน์ แหล่งข่าวใกล้ชิดเผยกับ Bloomberg ว่าความขัดแย้งดังกล่าวทำให้การเดินหน้าโครงการไม่ราบรื่นตามกรอบเดิมที่วางไว้ คำสั่งฝ่ายบริหาร (Executive Order) ที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ลงนามเมื่อเดือนมีนาคม 2025 วางภาพให้ SBR อยู่ภายใต้กระทรวงการคลังสหรัฐฯ โดยให้หน่วยงานอื่นสนับสนุนภารกิจที่เกี่ยวกับการยึดทรัพย์และการนำสินทรัพย์เข้าคลังสำรอง แต่รายงานล่าสุดของ Bloomberg ระบุว่าเริ่มมีข้อกังวลว่า กระทรวงการคลังอาจไม่มีอำนาจตามกฎหมายเพียงพอในการบริหารการถือครองบิตคอยน์โดยตรง โดยความผันผวนของสินทรัพย์ถูกยกเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ทำให้การกำกับดูแลซับซ้อนขึ้น ประเด็นสำคัญตามรายงาน - กระทรวงพาณิชย์และกระทรวงการคลังมีความเห็นต่างกันเรื่องโครงสร้างและการกำกับดูแล SBR - มีการตั้งคำถามเชิงกฎหมายว่ากระทรวงการคลังสามารถบริหารบิตคอยน์ได้โดยตรงหรือไม่ ภายใต้ขอบเขตอำนาจและความเสี่ยงด้านความผันผวน - กระทรวงพาณิชย์ถูกมองว่าอาจเป็นตัวเลือกสำหรับบทบาทหน่วยงานหลัก ขณะที่กระทรวงยุติธรรมกำลังประเมินแนวทางที่ทำได้ตามกฎหมายร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง - สภาคองเกรสเดินหน้าแนวทางคู่ขนานผ่านร่างกฎหมาย เช่น BITCOIN Act และ ARMA Act เพื่อวางแผนสะสมบิตคอยน์ภายใน 5 ปี - ฝ่ายอุตสาหกรรมมองว่า SBR คือการยกระดับไปสู่ “หมวดหมู่การจัดสรรเงินทุน” รูปแบบใหม่ แม้รายละเอียดการดำเนินการยังไม่ลงตัว ศึกกระทรวงการคลัง vs กระทรวงพาณิชย์: ใครคุมบิตคอยน์ของรัฐ แก่นของความขัดแย้งอยู่ที่ “อำนาจกำกับ” และ “โครงสร้างการบริหาร” หากบทสรุปออกมาไม่เหมือนที่คำสั่งฝ่ายบริหารวางไว้แต่แรก อาจกระทบวิธีการคุ้มครองสินทรัพย์ กระบวนการตัดสินใจว่าจะถือครองหรือขาย รวมถึงข้อจำกัดทางกฎหมายที่ต้องใช้บังคับในระยะยาว Bloomberg ระบุว่า กระทรวงพาณิชย์อาจขึ้นมาเป็นตัวเลือกสำหรับการกำกับดูแลหลัก ขณะที่กระทรวงยุติธรรมกำลังร่วมประเมินทางเลือกที่ชอบด้วยกฎหมาย ซึ่งสะท้อนว่าโครงการยังอยู่ในช่วงจัดรูปแบบและเคลียร์ข้อกฎหมายภายใน ทำไมแนวคิด SBR จึงมีนัยต่อทิศทางนโยบายสหรัฐฯ สาระของ SBR คือการปรับสถานะของบิตคอยน์ในกรอบการเงินภาครัฐ จากเดิมที่มักถูกมองเป็นทรัพย์สินที่ยึดได้และขายทอดตลาดตามคำสั่งศาล ไปสู่การเป็น “สินทรัพย์สำรองเชิงยุทธศาสตร์” ทำเนียบขาวสื่อว่าเป็นส่วนหนึ่งของการผลักดันให้สหรัฐฯ มีบทบาทเป็นศูนย์กลางด้านคริปโตมากขึ้น ผ่านการทำให้บทบาทของบิตคอยน์เป็นทางการ ลิซ ฮัสตัน (Liz Huston) โฆษกทำเนียบขาวให้สัมภาษณ์กับ Cointelegraph ว่ารัฐบาลยังประเมิน “โครงสร้างที่เหมาะสมที่สุดสำหรับ Strategic Bitcoin Reserve และ US Digital Asset Stockpile” และย้ำว่างานยังดำเนินอยู่ สอดคล้องกับรายงานของ Bloomberg ที่ชี้ว่ามีการทบทวนภายในต่อเนื่อง สหรัฐฯ ถือบิตคอยน์อยู่แล้วในทางปฏิบัติ ปัจจุบันสหรัฐฯ ถือครองบิตคอยน์ 328,372 BTC คิดเป็นมูลค่าประมาณ 21.1 พันล้านดอลลาร์ ทำให้เป็นประเทศที่มีการถือครองบิตคอยน์มากที่สุดเท่าที่เปิดเผยได้ ในอดีตรัฐบาลเคยขายบางส่วนผ่านกระบวนการตามคำสั่งศาล ซึ่งตอกย้ำว่าสภาพการถือครองจริงถูกกำหนดโดยกระบวนการทางกฎหมาย ไม่ใช่แค่นโยบายเชิงความตั้งใจ สภาคองเกรสเดินเกมคู่ขนาน: BITCOIN Act และ ARMA Act ระหว่างที่ฝ่ายบริหารยังแก้ปมระหว่างหน่วยงาน ฝ่ายนิติบัญญัติก็พยายามทำให้คลังสำรองมีฐานกฎหมายชัดเจน ผ่านร่างกฎหมายอย่าง BITCOIN Act และ ARMA Act ที่เสนอในเดือนพฤษภาคม ตั้งเป้าสะสมรวม 1 ล้านบิตคอยน์ภายใน 5 ปี โดยใช้แนวทางที่ระบุว่า “ไม่เพิ่มภาระงบประมาณ” (budget-neutral) แพทริก วิตต์ (Patrick Witt) ที่ปรึกษาคริปโตระดับสูงของทำเนียบขาว อธิบายว่า ARMA เป็น “Version 2” ของ BITCOIN Act และระบุว่าทำเนียบขาวใช้เวลามากในการพิจารณาผลทางกฎหมายของการตั้งคลังสำรองบิตคอยน์ พร้อมมองว่าเป็น “ความก้าวหน้า” ที่ช่วยให้โครงการมีฐานกฎหมายมั่นคงและมีมาตรการคุ้มครองสินทรัพย์ ภายใต้ ARMA บิตคอยน์จะถูกถือครองอย่างน้อย 20 ปี เว้นแต่มีการขายเพื่อลดหนี้สาธารณะของสหรัฐฯ ซึ่งอยู่ใกล้ระดับ 40 ล้านล้านดอลลาร์ กรอบนี้สะท้อนแรงดึงสองด้านที่ตลาดจับตา คือการสร้างความทนทานเชิงยุทธศาสตร์ระยะยาว ขณะเดียวกันก็เปิดช่องให้ใช้เป็นเครื่องมือลดหนี้ในอนาคต โดยวิธีการกำหนดอำนาจการขายอาจถูกชี้นำด้วยคำถามเรื่องอำนาจและการกำกับดูแลแบบเดียวกับที่ทำให้โครงสร้างฝ่ายบริหารสะดุดอยู่ในขณะนี้ มุมมองอุตสาหกรรม: “การยืนยันความชอบธรรม” มากกว่าการสะสม แม้ภาครัฐยังมีความเห็นต่าง ผู้ติดตามอุตสาหกรรมจำนวนมากยังมองว่า SBR อาจเป็นปัจจัยบวกต่อบทบาทของบิตคอยน์ในวงกว้าง เพราะการยกระดับเป็นสินทรัพย์สำรองของรัฐช่วยเพิ่มความชอบธรรมในฐานะสินทรัพย์ด้านการลงทุนและนโยบาย ให้เข้าใกล้กรอบการจัดการสินทรัพย์สำรองแบบดั้งเดิมมากขึ้น ทิม คอตซ์แมน (Tim Kotzman) ผู้ดำเนินรายการ Bitcoin Treasuries Podcast กล่าวว่า SBR ไม่เพียงสนับสนุนบิตคอยน์ แต่ยัง “ยืนยันหมวดหมู่ใหม่ของการจัดสรรเงินทุน” และเปรียบเทียบกับช่วงแรกที่บริษัทมหาชนเริ่มถือครอง ก่อนที่ประเทศต่างๆ จะเริ่มขยับตาม ก่อนหน้านี้ Cointelegraph รายงานว่ามี 15 ประเทศถือครองบิตคอยน์ โดยเอลซัลวาดอร์ถูกระบุว่าเป็นประเทศเดียวที่จัดตั้งคลังสำรองบิตคอยน์อย่างเป็นทางการและซื้อสะสมอย่างต่อเนื่อง สิ่งที่ต้องจับตาต่อไปคือ การทบทวนระหว่างหน่วยงานจะหาข้อยุติเรื่องอำนาจทางกฎหมายได้เร็วเพียงใด และกรอบ ARMA ที่กำหนดการถือครองระยะยาวพร้อมเงื่อนไขเชื่อมโยงการลดหนี้ จะมีโอกาสกลายเป็นโครงสร้างที่มีผลผูกพันเพียงพอในการลดความไม่แน่นอนว่าในทางปฏิบัติ ใครเป็นผู้ควบคุมคลังสำรองนี้