PayPal เตรียมปิด PayPal Ventures หลังดำเนินงาน 10 ปี หันโฟกัสธุรกิจชำระเงินแกนหลัก

PayPal Ventures หน่วยลงทุนแบบ Corporate Venture Capital (CVC) ของ PayPal เตรียมยุติบทบาทหลังดำเนินงานมา 10 ปี ท่ามกลางการปรับโครงสร้างเชิงกลยุทธ์ของบริษัท โดยสื่อต่างประเทศหลายแห่งอ้างแหล่งข่าวว่า PayPal ยืนยันสถานะของหน่วยงานดังกล่าวแล้ว ขนาดทีมถูกลดจากกว่า 10 คนช่วงปลายปีก่อน เหลือเพียง 2 คน หน้ารายชื่อทีมบนเว็บไซต์ทางการถูกถอดออก และบุคลากรที่เหลือมีหน้าที่ปิดงานจากพอร์ตเดิมเท่านั้น โดยไม่ทำดีลใหม่ รายงานระบุว่าการยุติบทบาทครั้งนี้อยู่ภายใต้การกำกับของซีอีโอคนใหม่ Enrique Lores ซึ่งเข้ารับตำแหน่งในเดือนกุมภาพันธ์ 2026 และเป็นส่วนหนึ่งของแผนปรับโครงสร้างครั้งใหญ่ของ PayPal บริษัทระบุว่าจะจัดสรรทรัพยากรในอนาคตไปยังธุรกิจชำระเงินแกนหลัก ได้แก่ Venmo ธุรกิจรับชำระเงินสำหรับร้านค้า และ Braintree พร้อมลดบทบาทหน่วยลงทุนที่ไม่เกี่ยวข้องกับธุรกิจหลักและใช้ทั้งเงินทุนกับทรัพยากรบุคคลจำนวนมาก PayPal Ventures ก่อตั้งในปี 2016 และเคยเป็นหนึ่งในนักลงทุนเชิงกลยุทธ์ที่เคลื่อนไหวมากที่สุดของอุตสาหกรรมการชำระเงิน โดยกองทุนสำคัญอย่าง Fund III มีขนาด 850 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 6 พันล้านหยวน) และเข้าลงทุนในชื่อเด่นของคริปโตและฟินเทค เช่น Anchorage Digital, Plaid และ Talos Global รวมแล้วลงทุนมากกว่า 80 โครงการ และดูแลสินทรัพย์ราว 6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ การปิดตัวครั้งนี้ไม่ได้เกิดจากผลงานที่ย่ำแย่ ตรงกันข้าม รายงานการเงินช่วงไม่กี่เดือนก่อนหน้าระบุว่า “ผลการประเมินมูลค่าในบัญชี” ของพอร์ตการลงทุนช่วยหนุนกำไรต่อหุ้นของ PayPal และพลิกจากขาดทุนเป็นกำไรเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน สะท้อนว่าแม้กองทุนยังทำกำไรได้ แต่เมื่อบริษัทแม่ประกาศทิศทาง “โฟกัสธุรกิจหลัก” หน่วย CVC ก็แทบไม่มีอำนาจกำหนดชะตาตัวเอง ในช่วงเริ่มต้น แนวคิด CVC กำลังแพร่หลายในกลุ่มบิ๊กเทคและสถาบันการเงิน โดยหลายบริษัทมองการลงทุนระยะต้นเป็นทางลัดเพื่อเข้าถึงเทคโนโลยีและบุคลากรที่อาจพลิกอุตสาหกรรม รวมถึงสร้างความร่วมมือเชิงลึกด้วยเครือข่ายการชำระเงินและฐานร้านค้าของตนเอง PayPal Ventures จึงเน้นธีมที่ใกล้กับธุรกิจหลัก เช่น ฟินเทค บล็อกเชน โครงสร้างพื้นฐานคริปโต และต่อมาคือ AI พร้อมเคยเป็นหนึ่งในผู้ลงทุนรายใหญ่ในสินทรัพย์คริปโต ขณะที่ PayPal เองก็เดินเกมด้านคริปโต เช่น การเปิดตัวสเตเบิลคอยน์ PYUSD และการขยายบริการชำระเงินด้วยคริปโตในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน ทำให้บทบาทของกองทุนถูกมองว่าเป็น “หัวหอก” เชิงยุทธศาสตร์มากกว่ากองทุนอิสระที่มุ่งผลตอบแทนเพียงอย่างเดียว สไตล์การลงทุนของทีมค่อนข้างเงียบ ลงทุนระยะต้นด้วยเช็กรายดีลไม่ใหญ่ และให้ความสำคัญกับโอกาสเกิดซินเนอร์ยีกับ PayPal เช่น ธุรกิจดูแลสินทรัพย์คริปโตอาจเป็นพาร์ตเนอร์ด้านเทคโนโลยีหรือการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ให้ PayPal ขณะที่ผู้ให้บริการเชื่อมต่อข้อมูลการเงินช่วยด้านบริหารความเสี่ยงและระบบบัญชีได้ ช่วงพีกทีมมีมากกว่า 10 คน และมีพาร์ตเนอร์ 2 รายประจำลอนดอนเพื่อขยายตลาดยุโรป ด้านผลงานพอร์ต มีชื่อเด่นหลายราย Anchorage Digital เป็นผู้รับฝากสินทรัพย์คริปโตที่ได้รับการกำกับดูแลระดับรัฐบาลกลางในสหรัฐฯ และให้บริการลูกค้าสถาบัน ขณะที่ Talos Global ให้บริการเทคโนโลยีซื้อขายคริปโตระดับสถาบัน ซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของตลาด อีกด้าน Plaid เป็นผู้ให้บริการอินเทอร์เฟซข้อมูลการเงินที่แทบกลายเป็นท่อหลักของฟินเทคสหรัฐฯ นอกจากนี้ยังมี Acorns (แอปการเงินส่วนบุคคล), Extend (บริการรับประกันสำหรับองค์กร) และ Paxos (โครงสร้างพื้นฐานสเตเบิลคอยน์และการชำระเงิน) ซึ่งอยู่ในธีม “โครงสร้างพื้นฐานการเงินยุคใหม่” แม้อยู่คนละช่วงการเติบโต ตัวเลขในงบสะท้อนความผันผวน โดยรายงานการเงินที่เผยแพร่ในเดือนกุมภาพันธ์ระบุว่าในไตรมาส 4 ปี 2025 พอร์ตการลงทุนของ PayPal Ventures สร้างผลกำไร 10 เซนต์ต่อหุ้น ขณะที่ช่วงเดียวกันของปี 2024 ขาดทุน 4 เซนต์ต่อหุ้น แม้ล่าสุดก่อนข่าวปิดตัวจะออกมา ผลงานดูโดดเด่น ทำให้ตลาดมองว่าเป็นการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์มากกว่าการลงโทษจากผลงาน สัญญาณสำคัญคือการหดตัวของทีม พาร์ตเนอร์ในลอนดอนลาออกต่อเนื่องจนทีมเหลือ 2 คน และหยุดทำดีลใหม่ทั้งหมด แม้นิติบุคคล PayPal Ventures ยังไม่ถูกยุบอย่างเป็นทางการ แต่สภาพโดยรวมกลายเป็นกองทุนที่ “ยังอยู่แต่ไม่เคลื่อนไหว” สำหรับบริษัทในพอร์ต ผลกระทบอาจไม่เกิดทันที แต่สร้างแรงกดดันด้านภาพลักษณ์ โดย Startup Fortune ชี้ว่าสตาร์ทอัพที่ได้ทุนจาก PayPal Ventures ไม่ได้ได้แค่เงิน แต่ได้ตรารับรองแบรนด์ PayPal การเข้าถึงเครือข่ายการชำระเงิน และสัญญาณยืนยันจากผู้นำอุตสาหกรรม เมื่อสัญญาณนี้อ่อนลง โดยเฉพาะบริษัทขนาดเล็กที่กำลังระดมทุนรอบ Series B ซึ่งพึ่งนักลงทุนเชิงกลยุทธ์เพื่อเปิดประตู โจทย์การเล่าเรื่องต่อผู้ลงทุนรายใหม่จะยากขึ้น หากย้อนดูไทม์ไลน์ การปรับลดครั้งนี้สอดคล้องกับการเปลี่ยนผู้นำและการรัดเข็มขัดขององค์กร Alex Chriss อดีตซีอีโอทำหน้าที่เกือบ 3 ปี โดยช่วงนั้นราคาหุ้น PayPal ลดลงมากกว่า 30% คณะกรรมการไม่พอใจกับความเร็วและการลงมือปรับเปลี่ยน จึงแต่งตั้ง Enrique Lores อดีตซีอีโอ HP ขึ้นรับตำแหน่งในเดือนกุมภาพันธ์ปีนี้ โดยกังวลหลักคือ PayPal ตอบสนองต่อการแข่งขันจาก Stripe และ Apple ได้ช้าลงจนส่วนแบ่งตลาดค่อยๆ ถูกกัดเซาะ หลังเข้ารับตำแหน่ง บริษัทประกาศแผนปรับโครงสร้างในเดือนเมษายน แบ่งการดำเนินงานเป็น 3 ส่วน ได้แก่ Venmo, บริการชำระเงินสำหรับผู้บริโภคและร้านค้า และอีกสายที่รวม Braintree บริการชำระเงินสำหรับธุรกิจขนาดเล็ก และบริการด้านคริปโต พร้อมตั้งหน่วยงานเฉพาะเพื่อกำกับบริการชำระเงินและสินทรัพย์คริปโต สะท้อนว่า PayPal ยังอยู่ในเกมคริปโต แต่เลือกโครงสร้างและวิธีทำงานแบบใหม่ นอกจากนี้ยังปลดพนักงานราว 4,760 คน หรือประมาณ 1 ใน 5 ของพนักงานทั้งหมด เพื่อลดต้นทุน 1.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ถือเป็นการยกเครื่ององค์กรครั้งใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่ Lores เข้ามา ภายใต้โครงสร้างใหม่ PayPal Ventures ไม่เข้ากับ 3 ธุรกิจหลัก และเป็นโครงการที่ต้องใช้เงินลงทุนระยะยาวโดยไม่เห็นเส้นทางกำไรระยะสั้น จึงถูกจัดเป็นกิจการข้างเคียงที่ถูกตัดก่อน แม้ PayPal เคยตัดธุรกิจนอกแกนหลักมาแล้วหลายครั้ง แต่การยุติหน่วยที่ดูแลสินทรัพย์ระดับ 6 พันล้านดอลลาร์และลงทุนมากกว่า 80 โครงการนับว่าเป็นดีล “ตัดทิ้ง” ที่ใหญ่ ด้านกระบวนการปิดพอร์ต PayPal ว่าจ้างธนาคารเพื่อการลงทุน Jefferies เพื่อช่วยขายหุ้นบางส่วนที่ถืออยู่ในบริษัทพอร์ตผ่านตลาดรอง โดย Plaid และ Anchorage Digital อยู่ในรายชื่อที่อาจถูกขาย ส่งผลให้ในช่วงถัดไป หุ้นบางส่วนของทั้งสองบริษัทมีแนวโน้มเปลี่ยนมือไปยังผู้ลงทุนสถาบันรายอื่นหรือผู้ซื้อที่เชี่ยวชาญดีลกองทุนรอง สำหรับ PayPal การขายดังกล่าวช่วยสร้างกำไรทางบัญชีระยะสั้น ลดแรงกดดันช่วงเปลี่ยนผ่าน และทำให้การชำระบัญชีเป็นไปอย่างเป็นระเบียบ ในภาพใหญ่ PayPal Ventures ไม่ใช่กรณีเดียว เดือนพฤษภาคมปีนี้ หน่วยลงทุนเชิงกลยุทธ์ของ Fidelity International ก็ประกาศปิดตัวในช่วงเวลาใกล้กัน โมเดล CVC ต้องพึ่งความเต็มใจของบริษัทแม่ที่จะจ่ายเพื่อคุณค่าเชิงกลยุทธ์ระยะยาว แต่เมื่อบริษัทแม่เผชิญแรงกดดันด้านการเติบโตและการตรวจสอบจากผู้ถือหุ้น โครงการลักษณะนี้มักถูกทบทวนก่อน แม้ไม่ได้หมายความว่า CVC กำลังตกยุค เพราะบริษัทอย่าง Google และ Microsoft ยังมีแขนลงทุนขนาดใหญ่ต่อไป สำหรับสตาร์ทอัพในพอร์ตที่กำลังมองรอบระดมทุนถัดไป ข่าวนี้มีความหมายเชิงปฏิบัติชัดเจน มูลค่าของ “นักลงทุนเชิงกลยุทธ์” ที่เคยอยู่ในข่าวประกาศระดมทุนกำลังถูกประเมินใหม่ ส่วน PayPal หลังปิดกองทุนอายุร่วมทศวรรษ เม็ดเงินและเวลาที่ประหยัดได้จะถูกโยกไปที่ใด และใช้ได้มีประสิทธิภาพแค่ไหน คงต้องรอดูจากงบผลประกอบการรายไตรมาสต่อจากนี้