Kế hoạch lập Kho Dự trữ Bitcoin Chiến lược của Mỹ vấp trở ngại khi các cơ quan liên bang tranh quyền giám sát

Kế hoạch của chính quyền Trump nhằm thành lập Kho Dự trữ Bitcoin Chiến lược của Mỹ (SBR) được cho là đang gặp vướng mắc ngoài dự kiến: tranh cãi nội bộ về cấu trúc pháp lý của quỹ dự trữ và cơ quan liên bang nào sẽ nắm quyền giám sát chính đối với tài sản Bitcoin. Bloomberg dẫn nguồn tin am hiểu cho biết bất đồng xoay quanh cách tổ chức, quản trị và thẩm quyền pháp lý đối với việc nắm giữ Bitcoin. Sắc lệnh hành pháp ban hành tháng 3/2025 của Tổng thống Mỹ Donald Trump từng định hướng đặt SBR dưới Bộ Tài chính, các cơ quan khác hỗ trợ những phần việc liên quan đến cơ chế tịch thu tài sản. Dù vậy, câu hỏi đang được đặt ra là liệu Bộ Tài chính có đủ thẩm quyền pháp lý để trực tiếp quản lý lượng Bitcoin này hay không, nhất là trong bối cảnh biến động giá cao và khung pháp lý phức tạp. Bloomberg nhận định đây là một trong các lý do khiến kế hoạch không tiến triển trôi chảy như dự tính. Điểm đáng chú ý - Bloomberg cho biết nỗ lực lập SBR gặp “nút thắt” do bất đồng giữa Bộ Thương mại và Bộ Tài chính về mô hình tổ chức và cơ chế giám sát. - Lo ngại pháp lý tập trung vào việc Bộ Tài chính có thể quản lý trực tiếp Bitcoin hay không, xét đến tính biến động của tài sản và phạm vi thẩm quyền. - Bộ Thương mại được xem là ứng viên có thể đảm nhiệm vai trò đầu mối thay thế; Bộ Tư pháp cũng đang cùng các bên rà soát các phương án hợp pháp. - Quốc hội thúc đẩy song song các dự luật như BITCOIN Act và ARMA Act, hướng tới kế hoạch tích lũy Bitcoin trong 5 năm. - Giới ủng hộ trong ngành nhìn nhận SBR như việc hình thành một nhóm “phân bổ vốn” mới, dù chi tiết triển khai còn bỏ ngỏ. Bộ Tài chính hay Bộ Thương mại: tâm điểm tranh chấp Theo sắc lệnh của ông Trump, SBR sẽ do Bộ Tài chính quản lý, còn các cơ quan khác đóng vai trò hỗ trợ trong việc hình thành kho dự trữ từ nguồn tài sản bị tịch thu. Bloomberg cho biết hiện các bộ đang bất đồng về cấu trúc vận hành và cơ quan nắm quyền giám sát chính đối với lượng Bitcoin. Cốt lõi vấn đề là thẩm quyền. Bloomberg nêu quan ngại rằng Bộ Tài chính có thể thiếu cơ sở pháp lý để trực tiếp quản lý Bitcoin; biến động giá được xem là một yếu tố làm tăng độ phức tạp về pháp lý và quy định. Báo cáo cũng đề cập khả năng Bộ Thương mại nổi lên như cơ quan đầu mối, trong khi Bộ Tư pháp phối hợp đánh giá các lựa chọn hợp pháp. Với nhà đầu tư, đây không chỉ là chuyện thủ tục hành chính. Khung quản trị nếu khác so với phương án ban đầu có thể ảnh hưởng cách bảo quản tài sản, quy trình ra quyết định nắm giữ hay bán, cũng như các ràng buộc pháp lý theo thời gian. Vì sao SBR quan trọng trong chính sách của Mỹ Đề xuất SBR hướng tới tái định vị Bitcoin trong kế hoạch tài chính của chính phủ. Thay vì coi Bitcoin chủ yếu là tài sản bị tịch thu rồi thanh lý theo quy trình tòa án, định hướng của chính quyền là xem Bitcoin như một tài sản dự trữ chiến lược. Nhà Trắng mô tả đây là bước đi giúp Mỹ tiến gần mục tiêu trở thành “thủ đô crypto” bằng cách chính thức hóa vai trò của Bitcoin. Trao đổi với Cointelegraph, phát ngôn viên Nhà Trắng Liz Huston cho biết chính quyền tiếp tục đánh giá “cấu trúc tốt nhất cho Kho Dự trữ Bitcoin Chiến lược và Kho dự trữ tài sản số của Mỹ”, nhấn mạnh quá trình vẫn đang diễn ra. Thông điệp này phù hợp với mô tả của Bloomberg rằng kế hoạch đang trong giai đoạn hoàn thiện. Trên thực tế, Mỹ đã nắm giữ Bitcoin. Hiện Mỹ sở hữu 328.372 Bitcoin, trị giá 21,1 tỷ USD, được xem là quốc gia có lượng Bitcoin nắm giữ lớn nhất được biết đến. Nhiều năm qua, chính phủ đã bán một phần theo lệnh tòa, cho thấy việc vận hành lượng Bitcoin do nhà nước nắm giữ chịu tác động đáng kể từ tiến trình pháp lý, không chỉ từ tham vọng chính sách. Quốc hội đi song song: BITCOIN Act và ARMA Act Trong lúc nhánh hành pháp xử lý câu hỏi liên cơ quan, các nhà lập pháp cũng tìm cách đưa khuôn khổ dự trữ vào luật. Theo Cointelegraph, các dự luật BITCOIN Act và ARMA Act được giới thiệu vào tháng 5, cùng mục tiêu mua tổng cộng 1 triệu Bitcoin trong 5 năm bằng các chiến lược “trung lập ngân sách”. ARMA được mô tả là bước đi phát triển từ các đề xuất trước đó. Patrick Witt, một trong các cố vấn crypto hàng đầu của Nhà Trắng, gọi ARMA là “Phiên bản 2” của BITCOIN Act và cho biết Nhà Trắng đã dành nhiều thời gian xem xét hệ quả pháp lý của việc lập kho dự trữ Bitcoin. Ông cũng mô tả đây là một “đột phá” giúp đặt chương trình trên nền tảng pháp lý vững chắc và tăng cường cơ chế bảo vệ tài sản. Theo ARMA, Bitcoin sẽ được nắm giữ ít nhất 20 năm, trừ trường hợp bán để giảm nợ công của Mỹ, hiện gần 40 nghìn tỷ USD. Thiết kế này thể hiện thế giằng co đáng theo dõi: chính sách muốn tạo tính bền vững và giá trị chiến lược dài hạn, nhưng vẫn mở đường cho việc sử dụng trong mục tiêu giảm nợ. Cách triển khai thẩm quyền bán ra có thể chịu tác động từ chính các câu hỏi về pháp lý và giám sát đang làm khó cấu trúc do nhánh hành pháp đề xuất. Phản ứng của ngành: “hợp thức hóa” hơn là chỉ tích lũy Dù nội bộ chính phủ được cho là còn bất đồng, nhiều quan sát viên trong ngành vẫn đánh giá SBR có thể mang ý nghĩa tích cực với vai trò dài hạn của Bitcoin. Lập luận phổ biến là việc chính thức hóa Bitcoin như tài sản dự trữ chiến lược sẽ củng cố tính chính danh của Bitcoin như một tài sản đầu tư và chính sách, tiệm cận cách các định chế truyền thống nhìn nhận các nhóm tài sản dự trữ. Tim Kotzman, người dẫn Bitcoin Treasuries Podcast, nhận xét SBR không chỉ hỗ trợ Bitcoin mà còn “xác nhận một danh mục phân bổ vốn hoàn toàn mới”. Ông so sánh với giai đoạn các công ty đại chúng đi đầu, và cho rằng các quốc gia nay cũng đang dịch chuyển theo hướng tương tự. Bức tranh hiện tại cho thấy nhiều quốc gia đã nắm giữ Bitcoin. Cointelegraph từng đề cập 15 quốc gia sở hữu Bitcoin, nhưng El Salvador được nhắc đến là nước duy nhất chính thức lập kho dự trữ Bitcoin và mua đều đặn. Điều thị trường cần theo dõi là tranh luận đang chuyển từ câu hỏi có nên lập SBR sang cách thức quản trị: cơ quan nào dẫn dắt, thẩm quyền pháp lý ra sao, cơ chế bảo vệ dài hạn và phương án thanh khoản trong tương lai hoạt động thế nào. Yếu tố quyết định tiếp theo nằm ở việc quá trình rà soát liên cơ quan có nhanh chóng tháo gỡ bài toán thẩm quyền hay không, và liệu khuôn khổ ARMA với quy tắc nắm giữ dài hạn gắn với mục tiêu giảm nợ có tiến gần tới việc trở thành nền tảng ràng buộc, qua đó giảm bất định về cơ quan thực sự kiểm soát kho dự trữ trong thực tế.