Tối cao Pháp viện chặn nỗ lực của ông Trump nhằm bãi nhiệm Thống đốc Fed, hệ lụy với thị trường crypto được chú ý

Tối cao Pháp viện Mỹ vừa bác nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm sa thải Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Lisa Cook. Phán quyết 5-4 ban hành ngày 29/6 khẳng định cơ chế bảo vệ "chỉ bãi nhiệm khi có lý do chính đáng" (for cause) theo Đạo luật Fed, đồng thời kết luận động thái của ông Trump vào tháng 8/2025 nhằm loại bà Cook là vi hiến. Đây là lần đầu trong 111 năm lịch sử Fed một tổng thống tìm cách bãi nhiệm một thống đốc đương nhiệm. Tòa án thực chất đã quyết định gì Vụ việc Trump v. Cook xoay quanh câu hỏi: tổng thống có thể bãi nhiệm một thống đốc Fed chỉ vì ý chí cá nhân hay không. Chánh án John Roberts, viết ý kiến cho đa số, trả lời là không. Theo Đạo luật Fed, các thống đốc chỉ có thể bị miễn nhiệm "vì có lý do", tức phải có căn cứ cụ thể chứ không phải bất đồng quan điểm chính trị. Ông Roberts nhấn mạnh tính độc lập về cấu trúc của Fed với nhánh hành pháp và cho rằng lập luận đòi quyền bãi nhiệm theo ý muốn (at-will) không có cơ sở pháp lý. Bà Cook, người đi vào lịch sử với tư cách là phụ nữ da màu đầu tiên được bổ nhiệm vào Hội đồng Thống đốc Fed, sẽ tiếp tục giữ ghế. Nhiệm kỳ của bà kéo dài đến năm 2038, đồng nghĩa nhiều khả năng bà sẽ tại vị qua ít nhất một nhiệm kỳ tổng thống nữa. Cùng ngày bảo vệ vị trí của bà Cook, Tòa án lại trao cho ông Trump thẩm quyền rộng hơn trong việc bãi nhiệm quan chức tại một số cơ quan quản lý độc lập khác. Tòa cho rằng Fed có vị thế đặc biệt trong cấu trúc quản trị của Mỹ và cần được cách ly khỏi áp lực chính trị mạnh hơn so với các cơ quan độc lập còn lại. Ván cờ chính trị vẫn tiếp diễn Ông Trump và các đồng minh đã phát tín hiệu sẽ tìm những cơ chế khác để tác động tới định hướng của Fed. Khi không thể loại bà Cook, con đường rõ ràng nhất là chờ các ghế trống trong Hội đồng Thống đốc gồm 7 thành viên. Việc bổ nhiệm của tổng thống vào Fed không đòi hỏi sa thải ai, mà phụ thuộc vào thời điểm xuất hiện vị trí khuyết. Vì sao nhà đầu tư crypto và tài sản rủi ro cần quan tâm Tính độc lập của Fed là biến số quan trọng nhất đối với chính sách tiền tệ Mỹ. Quyết định lãi suất, thắt chặt hay nới lỏng định lượng, mục tiêu lạm phát đều dựa trên một Fed có thể đưa ra lựa chọn không được lòng cử tri mà không lo bị bãi nhiệm. Thẩm quyền bãi nhiệm được mở rộng đối với các cơ quan độc lập khác cũng tạo thêm một lớp tác động. Nếu ông Trump có thể dễ dàng thay lãnh đạo tại các cơ quan liên quan đến quy định tài chính, môi trường quản lý crypto có thể đổi chiều đáng kể. Các nhân sự mới tại những cơ quan giám sát chứng khoán, hàng hóa phái sinh hoặc tài chính tiêu dùng có thể mang đến cách tiếp cận rất khác đối với việc quản lý tài sản số.