Alpenglow của Solana chạy trên mainnet, thời gian hoàn tất giao dịch rút còn 150ms

Theo CoinDesk, giao thức đồng thuận mới Alpenglow của Solana đã hoạt động trên mainnet beta, thay thế TowerBFT. Nhóm phát triển nòng cốt Anza cho biết thời điểm chuyển đổi là slot 459.653.000. Giao dịch nay không thể đảo ngược sau khoảng 150 mili giây, thay vì 12,8 giây như trước. Anza đánh giá thay đổi này có ý nghĩa lớn với các sàn giao dịch, ngân hàng và đơn vị thanh toán. Đây là nâng cấp đồng thuận lớn nhất kể từ khi mạng Solana ra mắt năm 2020, chính thức hoạt động từ thứ Tư. Các validator đã ngừng TowerBFT – giao thức được dùng từ tháng 3/2020 – tại slot 459.653.000, vào khoảng 14:00 UTC. Việc chuyển hệ thống diễn ra ngay trên mạng đang vận hành, giữ nguyên sổ cái hiện hữu, với các bên vận hành độc lập phối hợp một điểm bàn giao chung. Trọng tâm của thay đổi là finality – thời điểm giao dịch không còn khả năng đảo ngược, cũng là mốc mà sàn, ngân hàng hay đơn vị thanh toán phải chờ trước khi xác nhận tài sản đã được chuyển. Với TowerBFT, Solana đưa ra xác nhận có điều kiện trong vài giây, nhưng phải mất khoảng 12,8 giây mới đạt finality đầy đủ. Alpenglow gộp hai bước này thành một. “Đây là nâng cấp blockchain lớn nhất và tham vọng nhất kể từ The Merge, và Anza đã đưa nó từ bản whitepaper thành hệ thống chạy thật trên mainnet trong chưa đầy 18 tháng”, Tổng giám đốc Anza Brennan Watt nói, nhắc tới việc Ethereum chuyển sang proof-of-stake năm 2022. Trước khi lên mainnet, Alpenglow đã trải qua kiểm thử công khai gồm red teaming, kiểm thử xâm nhập, diễn tập di trú nhiều lần và một cuộc thi bảo mật, sau đó triển khai trên testnet và devnet của Solana. Anza tích hợp giao thức vào Agave, phần mềm validator do họ duy trì; các validator độc lập hoàn tất khâu kích hoạt. Nhóm nghiên cứu của Anza, do giáo sư Roger Wattenhofer thuộc ETH Zurich dẫn dắt, có Quentin Kniep và Kobi Sliwinski, đã công bố đặc tả thiết kế Alpenglow vào tháng 5/2025. Theo thiết kế Alpenglow, validator không còn ghi phiếu bầu vào các block tiếp theo mà gửi phiếu trực tiếp cho nhau, trọng số phiếu tính theo lượng stake. Wattenhofer nói trong cuộc phỏng vấn hồi tháng trước với Jacob Creech, Phó chủ tịch Công nghệ của Solana Foundation: “Nếu 80% số phiếu đồng ý, block được hoàn tất ngay lập tức. Bạn biết ngay rằng block đã được chốt.” Ông cho biết con đường thứ hai gồm hai vòng bỏ phiếu, mỗi vòng cần 60% stake ủng hộ; với các cụm validator ở gần nhau về địa lý, chẳng hạn tại châu Âu, quá trình có thể còn nhanh hơn. Giao thức được thiết kế để tiếp tục vận hành ngay cả khi dưới 20% stake là độc hại và thêm 20% ngoại tuyến. Nếu không đạt finality trong 10 giây, validator sẽ tăng dần thời gian block cho tới khi thông điệp được truyền đi. “Cuối cùng thì ngay cả một kết nối internet kém cũng sẽ đem lại cho chúng ta thêm một block”, Wattenhofer nói. Nhiều nâng cấp khác vẫn đang được triển khai. Rotor sẽ thay đổi cách dữ liệu block lan truyền trong mạng, còn cơ chế luân chuyển leader theo địa lý nhằm giảm độ trễ khi quyền sản xuất block chuyển giữa các validator. Quantumglow là thiết kế nghiên cứu dự kiến thay mật mã đường cong elliptic của Alpenglow bằng chữ ký dựa trên hash, giúp chống lại máy tính lượng tử mà vẫn giữ nguyên tốc độ finality. Chưa nâng cấp nào ấn định ngày cụ thể. Hành trình lên mainnet: các validator phê duyệt nâng cấp vào tháng 9/2025, thông qua đề xuất SIMD-0236 với 98% ủng hộ. Khi đó, kinh tế trưởng của Anza, Max Resnick, nói với Decrypt: “Thay đổi đầu tiên người dùng cảm nhận được sẽ là độ trễ xác nhận giảm còn khoảng 150–200 mili giây.” Alpenglow ra mắt trên community testnet của Solana vào tháng 5/2026, khi đó Resnick cho biết nhóm đặt mục tiêu kích hoạt mainnet vào cuối quý III hoặc đầu quý IV. Ngày 13/10, Anza xác nhận thời điểm 21/10. Nâng cấp này cũng mở đường cho những thay đổi khác. Các nhà phát triển thuộc nhóm Firedancer của Jump Crypto đề xuất bỏ giới hạn 60 triệu compute unit mỗi block hiện nay sau khi Alpenglow hoạt động, cho phép kích thước block mở rộng tới mức tối đa mà các validator nhanh nhất xử lý được, trong khi validator chậm hơn có thể dùng tính năng “skip vote” để không tham gia. Giới phê bình cảnh báo thay đổi này có thể có lợi cho những đơn vị vận hành được đầu tư nhiều hơn và làm tập trung hóa thêm.