Chứng khoán Mỹ giảm 1,55% khi căng thẳng địa chính trị leo thang, lo Fed sớm tăng lãi suất

Chứng khoán Mỹ lao dốc khi thị trường đồng thời hứng cú sốc địa chính trị và tín hiệu thắt chặt tiền tệ. Ông Trump tuyên bố tái lập phong tỏa đường biển tại eo biển Hormuz; quân đội Mỹ xác nhận chiến dịch bắt đầu từ chiều thứ Ba, kéo giá dầu thô bật tăng mạnh. Cùng lúc, Thống đốc Fed Christopher Waller cảnh báo nếu lạm phát lõi tăng trở lại, FOMC sẽ cân nhắc siết chính sách trong thời gian gần. Kỳ vọng tăng lãi suất lập tức nhảy từ gần như bằng 0 lên khoảng 50%. Dưới áp lực kép, Nasdaq chốt phiên giảm 1,55% và rơi xuống dưới đường trung bình động 50 ngày. Nhóm bán dẫn chịu thiệt hại nặng nhất: Chỉ số Philadelphia Semiconductor Index mất 4,78%, xuống mức thấp nhất nhiều tháng. Vàng có lúc thủng mốc 4.000 USD/ounce. Ngược chiều, Apple tăng 0,71% lên đỉnh lịch sử mới khi dòng tiền rời chip và AI để tìm vị thế phòng thủ. Diễn biến chỉ số: S&P 500 giảm 0,79% xuống 7.515,34 điểm; Dow Jones giảm 0,26% xuống 52.498,64 điểm; Nasdaq Composite giảm 1,55% xuống 25.873,176 điểm và đóng cửa dưới MA50; Nasdaq 100 giảm 1,88% xuống 29.264,103 điểm; Russell 2000 giảm 0,83% xuống 2.953,166 điểm. Chỉ số biến động VIX tăng 14,11% lên 17,15. Chỉ số Philadelphia Semiconductor Index giảm 4,78% xuống 12.347,784 điểm. Cổ phiếu bán dẫn đồng loạt bị bán mạnh: NVIDIA giảm 3,52% còn 203,53 USD; Broadcom giảm 3,98%; AMD giảm 4,21%; ARM giảm gần 8%; Micron giảm hơn 7%; SanDisk lao dốc hơn 12%. TSMC (ADR) giảm 2,88%. SK Hynix (ADR tại Mỹ) giảm hơn 9%, trong khi cổ phiếu niêm yết tại Seoul rơi 15,37%, ghi nhận mức giảm trong ngày lớn nhất lịch sử. Trong nhóm công nghệ vốn hóa lớn, Apple tăng 0,71% lên 316,91 USD và lập đỉnh nội phiên mới; Microsoft tăng 1,53%; Amazon tăng 0,80%; Meta giảm 1,86%; Tesla giảm 3,19%; Alphabet A giảm 1,31%. Chỉ số Magnificent Seven giảm 0,96%. ETF bán dẫn giảm 4,16%; ETF chỉ số cổ phiếu công nghệ toàn cầu giảm 2,88%; ETF ngành năng lượng tăng 3,03%. Trên thị trường hàng hóa, dầu WTI tăng gần 10%, lên mức cao nhất một tháng và đóng cửa trên đường trung bình động 50 ngày. Vàng giao ngay giảm hơn 3% xuống 3.992,48 USD/ounce, phá vỡ ngưỡng hỗ trợ quan trọng 4.000 USD; bạc giao ngay cũng chịu áp lực tương tự. Tiền số suy yếu: Bitcoin giảm hơn 3% và có lúc thủng 62.000 USD; Ethereum giảm khoảng 3%. Trên thị trường trái phiếu, lợi suất TPCP Mỹ kỳ hạn 2 năm tăng 6 điểm cơ bản lên 4,28%. Lợi suất thực kỳ hạn 10 năm vọt lên 2,34%, cao nhất kể từ tháng 4 năm ngoái. Chỉ số USD tăng hơn 0,5% so với đáy trong ngày. Về vĩ mô và triển vọng, ông Trump tuyên bố khôi phục phong tỏa đường biển đối với Iran, đồng thời Mỹ áp mức phí 20% đối với hàng hóa vận chuyển qua eo biển Hormuz. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ xác nhận hoạt động phong tỏa bắt đầu từ chiều thứ Ba. Sau thông báo, lưu lượng thương mại qua Hormuz rơi xuống chỉ còn 3 tàu mỗi 24 giờ, mức thấp kỷ lục, phản ánh việc các hãng vận tải né khu vực do rủi ro tăng cao. Goldman Sachs đưa ra kịch bản cơ sở: Brent có thể dao động trong vùng 75–85 USD/thùng. Trường hợp lực lượng Mỹ tấn công trực tiếp hạ tầng năng lượng hàng hải hoặc nhiều eo biển trọng yếu đồng thời bị gián đoạn, giá có thể vọt lên trên 100 USD. Ở mặt trận chính sách tiền tệ, ông Waller phát tín hiệu "diều hâu" tại New York, nhấn mạnh nếu dữ liệu lạm phát lõi tuần này tăng trở lại, Fed sẽ cân nhắc thắt chặt trong ngắn hạn. Ông nói "lạm phát đã tăng trong năm nay theo mọi thước đo" và bày tỏ lo ngại về quỹ đạo lạm phát lõi. Theo dữ liệu CME, xác suất hàm ý cho một đợt tăng lãi suất trong tháng 7 đã vọt lên gần 50%. Đà tăng nhanh của lợi suất thực trở thành điểm tựa gây sức ép lên thị trường. Lợi suất thực 10 năm tăng từ 2,11% cuối tháng 6 lên 2,34%, tiến sát mốc then chốt 2,40%. Tốc độ tăng của lợi suất thực thường tác động mạnh hơn mức tuyệt đối; nếu vượt 2,40% một cách dứt khoát, rủi ro tiêu cực diện rộng đối với cổ phiếu có thể gia tăng. Lợi suất thực tăng cũng hỗ trợ USD và kéo giá vàng đi xuống. Bên cạnh đó, hoài nghi về tính bền vững của chu kỳ chi tiêu vốn cho AI lan rộng, từ câu hỏi về nhu cầu sang nghi ngờ cả chu kỳ đầu tư. Chứng khoán Hàn Quốc giảm 8,95%, thấp hơn 27% so với đỉnh tháng 6; cú sụt mạnh này lan sang thị trường Mỹ, kích hoạt bán tháo các nhà cung cấp hạ tầng AI và đặc biệt là nhóm chip. Việc SK Hynix ghi nhận mức giảm trong ngày lớn nhất lịch sử phản ánh kỳ vọng nhu cầu chip nhớ sẽ nguội đi nhanh. Ngược lại, Apple thu hút dòng tiền đáng kể nhờ sức mạnh độc lập. Cổ phiếu này tăng trong 13/16 tuần gần nhất và chỉ còn cách khoảng 5% để vượt NVIDIA trở thành công ty có vốn hóa lớn nhất thế giới. Giới phân tích đánh giá trái chiều: nhóm thiên về nền tảng cho rằng động lực đến từ chu kỳ nâng cấp mùa thu và biên lợi nhuận gộp ổn định; nhóm phân tích kỹ thuật coi đây là vòng xoay phòng thủ khỏi cổ phiếu công nghệ biến động cao sang tài sản biến động thấp hơn, với dòng tiền rời các doanh nghiệp chip nhớ đang bị nhìn nhận tiêu cực để sang Apple, công ty có bảng cân đối mạnh. Theo Tide Research, phiên giảm của thị trường bắt nguồn từ cả địa chính trị lẫn chính sách tiền tệ. Việc phong tỏa Hormuz được triển khai thực tế đã đẩy dầu lên mức cao, trong khi phát biểu của Waller khiến kỳ vọng tăng lãi suất chuyển từ "định giá trên thị trường" sang khả năng "hành động". Áp lực lên tài sản rủi ro vì thế trở nên hiện hữu. Làn sóng bán tháo chip đến từ sự hoài nghi tập thể về tính bền vững của đầu tư AI; vài tuần gần đây, thị trường bắt đầu đặt câu hỏi liệu doanh nghiệp có duy trì mức capex đã cam kết. Cú rơi 15% trong ngày của SK Hynix được xem như câu trả lời của nhà đầu tư: nhu cầu đang giảm mạnh. Sức mạnh của Apple có thể chỉ là lựa chọn trú ẩn trong trạng thái hoảng loạn. Khi tăng trưởng kỳ vọng của AI bị coi là quá đà, nhà đầu tư cần nơi an toàn và Apple trở thành phương án có độ biến động thấp. Việc vòng xoay phòng thủ này có bền hay không sẽ phụ thuộc mùa báo cáo quý tới xác nhận doanh nghiệp có thực sự cắt giảm chi tiêu cho AI. Nếu lợi nhuận cho thấy chi tiêu AI vẫn tăng, đà mạnh của Apple có thể chỉ mang tính ngắn hạn và dòng tiền có thể quay lại nhóm chip. Biến số quan trọng là dữ liệu CPI công bố vào thứ Tư. Nếu lạm phát thực sự tăng tốc trở lại, phát biểu của Waller sẽ không chỉ là lời cảnh báo, kỳ vọng tăng lãi suất có thể tiếp tục nóng lên và chứng khoán Mỹ vẫn còn dư địa điều chỉnh. Bài viết: Tide Research