Kazakhstan miễn thuế thu nhập từ giao dịch tiền số trên sàn được cấp phép

Tổng thống KassymJomart Tokayev đã ký sắc lệnh nhằm thúc đẩy ngành tiền mã hóa tại Kazakhstan, với điểm nhấn là miễn thuế thu nhập đối với lợi nhuận giao dịch tài sản số trên các nền tảng được cấp phép và chịu giám sát trong nước. Sắc lệnh là gói biện pháp do ba cơ quan phối hợp xây dựng gồm Bộ Trí tuệ Nhân tạo và Phát triển số (MAIDD), Ngân hàng Quốc gia Kazakhstan và Trung tâm Tài chính Quốc tế Astana (AIFC). Sắc lệnh được ký ngày 7/7/2026 và MAIDD công bố ngày 8/7/2026. Về pháp lý, văn bản này mở rộng khuôn khổ hiện có dựa trên Luật Tài sản số năm 2023, đồng thời nối tiếp yêu cầu cấp phép đối với các sàn giao dịch crypto không có tài sản bảo chứng, áp dụng từ 1/5/2026, theo đó các sàn phải đăng ký với Ngân hàng Quốc gia. Ba trụ cột chính của sắc lệnh gồm: (1) miễn thuế thu nhập từ giao dịch tài sản số trên sàn được cấp phép; (2) phát triển cơ chế sử dụng stablecoin cho thanh toán xuyên biên giới; (3) quy định năng lượng mới cho hoạt động khai thác (mining). Miễn thuế gắn chặt với hạ tầng giao dịch được quản lý Chính sách miễn thuế tập trung vào việc đưa dòng vốn vào khu vực chịu kiểm soát. Thu nhập từ giao dịch tài sản số sẽ tiếp tục được miễn thuế nếu các giao dịch diễn ra trên các nền tảng được cấp phép và quản lý tại Kazakhstan. Ngược lại, giao dịch qua kênh không được quản lý sẽ không được hưởng ưu đãi. Cơ chế này tạo động lực dịch chuyển nhà đầu tư sang các sàn đã đăng ký với Ngân hàng Quốc gia. Sắc lệnh cũng bổ sung cơ chế tự nguyện kê khai. Nhà đầu tư có thể khai báo các tài sản số trước đây nắm giữ trên các nền tảng nước ngoài không được quản lý, sau đó chuyển về các nền tảng nội địa đã được cấp phép. Theo cách này, lượng tài sản đang “đậu” ở nước ngoài được khuyến khích quay trở lại hệ thống chịu giám sát. Miễn thuế và cơ chế kê khai được thiết kế để bổ trợ lẫn nhau, cùng hướng dòng vốn vào một cấu trúc kiểm soát thống nhất. Bộ trưởng MAIDD Zhaslan Madiyev cho biết biện pháp này phục vụ mục tiêu chính sách thu hút đầu tư và nhân lực chất lượng cao, đồng thời tăng tính minh bạch trong một hệ thống do nhà nước quản lý: "Mục tiêu của chúng tôi là biến Kazakhstan thành nam châm hút dòng vốn và chuyên môn toàn cầu, đồng thời bảo đảm mức độ minh bạch tối đa." Stablecoin được định vị như hạ tầng thanh toán ngoại thương Ngoài giao dịch, sắc lệnh đề cập đến thanh toán. Stablecoin là token số có giá trị neo theo một đồng tiền tham chiếu như USD, vì vậy phù hợp cho thanh toán hơn các đồng tiền mã hóa biến động mạnh. Văn bản yêu cầu phát triển cơ chế để sử dụng stablecoin trong thanh toán xuyên biên giới, trọng tâm là nghiệp vụ nhập khẩu và xuất khẩu. Kazakhstan vì thế định vị stablecoin như công cụ hạ tầng cho thương mại quốc tế thay vì đối tượng đầu cơ. Với một nền kinh tế xuất khẩu hàng hóa và phụ thuộc lớn vào tuyến thanh toán quốc tế, hướng đi này nhằm rút ngắn thời gian và giảm chi phí so với chuyển tiền truyền thống vốn phải qua nhiều ngân hàng đại lý và chịu nhiều loại phí. Sắc lệnh hiện chưa đưa ra yêu cầu kỹ thuật cụ thể. Khai thác được phép dùng khí đồng hành và khí tự nhiên để phát điện Trụ cột thứ ba liên quan đến nguồn điện cho hoạt động mining. Sắc lệnh cho phép sử dụng khí đồng hành và khí tự nhiên từ các mỏ dầu khí để phát điện phục vụ khai thác, với điều kiện nhà nước không cần lượng khí đó cho mục đích khác. Khí đồng hành phát sinh trong quá trình khai thác dầu, thường bị đốt bỏ (flaring) nếu không được tận dụng. Kazakhstan từng nằm trong nhóm điểm đến hàng đầu của hoạt động đào Bitcoin. Theo dữ liệu của Cambridge Centre for Alternative Finance, nước này đứng thứ ba về tỷ trọng hashrate toàn cầu năm 2022, chủ yếu nhờ điện giá rẻ. Sau các đợt siết quản lý và tình trạng quá tải lưới điện, ngành chịu áp lực và một bộ phận thợ đào rời đi. Việc mở thêm nguồn năng lượng từ khí đồng hành có thể giúp giảm chi phí điện cho doanh nghiệp khai thác mà không tạo thêm gánh nặng cho lưới điện công cộng, đồng thời gắn kết ngành crypto chặt hơn với lĩnh vực dầu khí vốn là trụ cột của nền kinh tế. Từ luật năm 2023 đến kế hoạch quỹ dự trữ cấp nhà nước Sắc lệnh tháng 7/2026 là bước tiếp theo trong chuỗi điều chỉnh kéo dài nhiều năm, dựa trên Luật Tài sản số năm 2023 và cơ chế cấp phép sàn crypto không có tài sản bảo chứng có hiệu lực từ 1/5/2026. Trước đó, ông Tokayev từng yêu cầu cơ quan quản lý hoàn thiện khung pháp lý tài sản số toàn diện trong năm 2026; lần này, chính phủ lựa chọn mở rộng khuôn khổ hiện hành thay vì viết lại từ đầu. Song song, lãnh đạo Kazakhstan thúc đẩy dự án quỹ dự trữ do nhà nước điều phối. Trong Thông điệp quốc gia tháng 9/2025, ông Tokayev công bố kế hoạch lập Digital Asset Fund cấp nhà nước do công ty đầu tư của Ngân hàng Quốc gia quản lý. Đến tháng 11/2025, Ngân hàng Quốc gia nêu kế hoạch cho một quỹ dự trữ crypto với quy mô dự kiến từ 500 triệu USD đến 1 tỷ USD, hình thành từ tài sản bị tịch thu, lượng tài sản ở nước ngoài được hồi hương và doanh thu từ khai thác. Thống đốc ngân hàng trung ương Timur Suleimenov nhấn mạnh quỹ sẽ ưu tiên đầu tư vào ETF và cổ phiếu các công ty tài chính số; với việc nắm giữ trực tiếp crypto, cách tiếp cận sẽ thận trọng. Tổng thể, Kazakhstan đang theo đuổi mô hình phát triển tiền số theo định hướng nhà nước. Nếu "Crypto Valley" của Thụy Sĩ nổi lên từ khu vực tư nhân, Kazakhstan đang điều tiết ngành này theo hướng từ trên xuống, coi quy định như một công cụ chính sách thu hút đầu tư hơn là cơ chế phòng thủ.