Cuộc họp tháng 7 của Fed trở thành một trong những kỳ họp khó đoán nhất nhiều năm qua
Chủ tịch Fed Kevin Warsh tiếp tục giữ im lặng, tránh đưa ra định hướng rõ ràng, khiến thị trường phải lần theo phát biểu từ các quan chức khác để đoán chính sách. Đà hồi phục của giá dầu cùng rủi ro thuế quan đang làm nóng lại lo ngại lạm phát, khiến lập trường từng có phần "dễ thở" về việc tăng lãi suất trở nên kém chắc chắn.
Ngày 23/7 (giờ địa phương), nhà báo Nick Timiraos – người thường được gọi là "Fed whisperer" – cho rằng cuộc họp chính sách tháng 7 có thể là kỳ họp khó dự báo nhất trong nhiều năm. Giá dầu đi lên, rủi ro gia tăng từ chính sách thuế quan của Mỹ và việc một số quan chức nghiêng về kịch bản tăng lãi suất đang thách thức quan điểm đồng thuận rằng Fed sẽ đứng yên.
Thị trường nhìn chung vẫn kỳ vọng Fed giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp FOMC diễn ra ngày 28–29/7, duy trì biên độ hiện tại 3,50%–3,75%. Dù vậy, điều này không đồng nghĩa tranh luận nội bộ đã khép lại, khi một số quan chức đã bắt đầu đặt nền cho khả năng tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay. Ở cuộc họp trước, 18 quan chức Fed thể hiện sự chia rẽ rõ rệt về việc có cần nâng lãi suất trong năm nay hay không: một nửa dự báo sẽ tăng, nửa còn lại cho rằng không cần điều chỉnh.
Jonathan Pingle, Kinh tế trưởng Mỹ tại UBS, nhận định Warsh có thể trở thành nhân vật then chốt định hình hướng đi chính sách. Theo ông, rủi ro lạm phát đang nóng trở lại và phe "diều hâu" gia tăng sức ép nâng lãi suất.
Giá năng lượng hồi phục đang trở thành biến số quan trọng trong cách Fed đánh giá lạm phát. Căng thẳng tại Trung Đông leo thang trở lại đã kéo giá dầu lên cao, khiến thị trường nâng xác suất Fed tăng lãi suất ngay trong tháng 7. Dữ liệu từ CME Group cho thấy tính đến thứ Tư tuần trước, thị trường định giá khoảng một phần ba khả năng Fed tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 7, tăng mạnh so với mức chỉ khoảng một phần mười vào cuối tuần.
William English, nhà kinh tế tại Đại học Yale và cựu chuyên gia kinh tế cấp cao của Fed, cho biết cả hai lập luận – tăng lãi suất hoặc giữ nguyên – đều có cơ sở. Quyết định cuối cùng phụ thuộc việc tình hình Iran có hạ nhiệt và xu hướng giá dầu ra sao. Ông cảnh báo nếu xung đột tiếp tục đẩy giá năng lượng lên, Fed có thể rơi vào thế bị động vì đã không hành động sớm.
Những quan chức ủng hộ tăng lãi suất lập luận rằng biên độ 3,50%–3,75% hiện tại có thể chưa đủ để kiềm chế lạm phát. Dù lạm phát đã hạ từ đỉnh, các áp lực nền tảng chưa biến mất hoàn toàn. Thống đốc Fed Christopher Waller nhấn mạnh Fed không thể chỉ "ngồi chờ" lạm phát tự giảm; dù kỳ vọng lạm phát hiện còn ổn định, điều đó không đồng nghĩa có thể bỏ qua các rủi ro tiềm ẩn. Chủ tịch Fed Dallas Lorie Logan cũng cho rằng áp dụng chính sách "thắt chặt vừa phải" ngay lúc này có thể phù hợp hơn so với việc sau đó buộc phải siết mạnh hơn.
Các phân tích gần đây của JPMorgan Chase và Goldman Sachs củng cố quan ngại của Waller và nhiều người khác rằng lạm phát không còn chỉ tập trung ở năng lượng hay thuế quan, mà đang lan rộng hơn. Chuyên gia kinh tế Jessica Rindels của Goldman Sachs ước tính đến tháng 6, gần 60% nhóm hàng trong chỉ số PCE có mức tăng giá theo năm vượt 3%. Tỷ lệ này thấp hơn gần 80% trong giai đoạn COVID-19 nhưng cao đáng kể so với mức trung bình 37% giai đoạn 1990–2019, khi lạm phát thường ổn định quanh mục tiêu của Fed.
"Người dân ngày càng bức bối vì lạm phát," Dario Perkins, Giám đốc điều hành mảng vĩ mô toàn cầu tại TS Lombard, nói. "Sau sáu năm liên tiếp vượt mục tiêu, niềm tin đang bị đặt dấu hỏi nghiêm trọng. Các lý do biện minh hợp lý của Fed không còn thuyết phục—mọi sai lầm tiếp theo sẽ không còn được chấp nhận."
Một số quan chức cũng theo dõi tăng trưởng nhu cầu từ làn sóng đầu tư AI. Việc xây dựng hạ tầng AI đang làm tăng chi tiêu vốn và đẩy chi phí lên ở các ngành liên quan. Nhiều người tham gia thị trường cho rằng nếu cầu tiếp tục vượt cung, áp lực lạm phát có thể gia tăng. Dù vậy, cải thiện dữ liệu gần đây ủng hộ cách tiếp cận chờ đợi, khi một số quan chức tin tác động này có thể chỉ mang tính ngắn hạn.
Ở chiều ngược lại, nhóm ủng hộ tạm dừng tăng lãi suất cho rằng số liệu kinh tế gần đây chưa đủ để biện minh cho việc siết thêm ngay lập tức. Dữ liệu lạm phát tháng 6 tương đối "dịu", giá năng lượng giảm và áp lực lạm phát lõi hạ bớt; thị trường lao động cũng không cho thấy dấu hiệu quá nóng. Dean Maki, Kinh tế trưởng tại Point72 Asset Management, nhận xét dữ liệu Fed nhận được sau cuộc họp tháng 6 tích cực hơn trước đó, vì vậy sẽ thiếu logic nếu vừa chọn giữ nguyên rồi lại tăng lãi suất ngay khi dữ liệu cải thiện.
Những người kêu gọi kiên nhẫn lập luận đợt lạm phát bật lên năm nay chủ yếu do yếu tố tạm thời như thuế quan và giá năng lượng. Chính sách tiền tệ thường cần thời gian để quan sát liệu các cú sốc này có kéo dài hay không trước khi điều chỉnh lãi suất. Chủ tịch Fed New York John Williams trước đây từng nói có dấu hiệu lạm phát có thể đã đạt đỉnh và sẽ giảm dần trong các quý tới. Dù vậy, giá dầu tăng trở lại và việc Tổng thống Mỹ Donald Trump chuẩn bị áp thuế bổ sung đang đưa thêm bất định vào triển vọng giảm lạm phát.
Dẫu vậy, một số ý kiến, bao gồm Rindels, cho rằng mức độ lan tỏa của áp lực giá có thể thu hẹp vào cuối năm. Điều này khiến các báo cáo lạm phát trong vài tháng tới đặc biệt quan trọng, khi chiến lược "không định hướng" của Warsh sẽ bị thử thách bởi dữ liệu mới và phản ứng của các đồng nghiệp.
Warsh đối mặt bài toán chính sách trong lúc thị trường chờ tín hiệu từ Chủ tịch Fed. Từ khi nhậm chức, ông nhiều lần nhấn mạnh Fed phải khôi phục ổn định giá cả và tránh tạo cảm giác ngân hàng trung ương chấp nhận lạm phát cao hơn mục tiêu. Dù vậy, ông chưa nói rõ mức lãi suất hiện tại có đủ để đạt mục tiêu hay không, cũng không bộc lộ quan điểm về khả năng tăng lãi suất trong tương lai. Cách tiếp cận này khiến thị trường khó định vị hướng đi chính sách, buộc nhà đầu tư tìm manh mối từ phát biểu của các quan chức khác.
Những phát biểu mang sắc thái "diều hâu" trước đây của Waller từng đẩy kỳ vọng tăng lãi suất tháng 7 lên cao, nhưng các bình luận sau đó từ Williams và Phó Chủ tịch Fed Philip Jefferson lại củng cố dự báo Fed sẽ giữ nguyên. Warsh, Williams và Jefferson được xem là nhóm lõi điều phối chính sách của Fed. Trước đây, dưới thời Jerome Powell, nhóm này thường đạt đồng thuận trước khi bước vào cuộc họp, nhưng Warsh muốn các cuộc họp giữ nhiều không gian hơn cho tranh luận nội bộ.
Thị trường hiện cũng diễn giải khác nhau về thiên hướng chính sách của Warsh. Một số nhà đầu tư tin rằng bất chấp sức ép từ Trump nhằm cắt giảm lãi suất, ông sẽ ưu tiên duy trì uy tín trong kiểm soát lạm phát. Số khác cho rằng ông có thể muốn chờ năng suất tăng nhờ AI giúp giảm áp lực giá, thay vì vội vàng nâng lãi suất. Thành viên Hội đồng Thống đốc Fed Lisa Cook cho biết AI vẫn đang phát triển; dù trước đây thị trường lo AI có thể gây xáo trộn việc làm, những tác động nghiêm trọng nhất chưa xuất hiện. Bà cũng nhấn mạnh lạm phát cao kéo dài đang gây sức ép lên các hộ gia đình Mỹ.
Khi cuộc họp tháng 7 đến gần, Fed phải cân bằng rủi ro lạm phát, dữ liệu kinh tế và bất đồng nội bộ. Quyết định cuối cùng của Warsh sẽ xác định đây chỉ là một nhịp tạm dừng hay là tín hiệu cho sự dịch chuyển trong định hướng chính sách. Michael Gapen, Kinh tế trưởng Mỹ tại Morgan Stanley, nói thẳng: "Tôi không tin ông ấy có thể mãi không bị chạm tới."
